السيد محمد باقر الحكيم ( مترجم : فشاركى )
52
علوم القرآن ( علوم قرآنى ) ( فارسى )
ج ) ايجاد پايگاه انقلابى طرح دگرگون سازى اجتماعى ريشهاى ، طبعا ، به ايجاد پايگاهى انقلابى كه بعد سوم هدف را تشكيل مىدهد نيز نيازمند است ؛ و شايد مراد از تزكيه ( و يزكّيهم ) كه در آيات چندى از قرآن كريم اشاره شده ، همين بوده باشد . از همين روى ، قرآن كريم به ايجاد اين پايگاه انقلابى پرداخت ، و به آن بسيار اهتمام ورزيد ، و رويارويى با همهء مسائل و پيشامدهاى زمان رسول اكرم صلّى اللّه عليه و آله را وجههء همّت قرار داد ، و در برابر هر رويداد موضع گرفت ، تا اين هدف بزرگ تحقّق يابد . آشكار است كه ايجاد اين پايگاه انقلابى و تثبيت آن ، در عين اين كه مأموريتى دشوار و بسيار پيچيده براى پيامبر صلّى اللّه عليه و آله بود ، نقش مهمّى را در آيندهء رسالت و توانمندى آن براى جاودانگى و استمرار ، و جهان شمولى و استقرار ، ايفا مىكند . بنابراين ، علاوه بر بعد كيفى در اين طرح دگرگون سازى كه قرآن هدف گرفته ، يك بعد كمّى نيز در [ اين ] هدف ديده شده كه به گونهاى خاص مىطلبد كه پيامبر صلّى اللّه عليه و آله به ساختن پايگاهى براى رسالت خويش دست بزند ، تا اين رسالت - پس از وفات پيامبر صلّى اللّه عليه و آله و منقطع شدن وحى - از طريق آن پايگاه بتواند بىوقفه به كار خود ادامه دهد . اين بعد از هدف را ، قرآن كريم اهميتى ويژه مىدهد ، و سهم بزرگ و تعيينكنندهاى براى آن قائل است ؛ چنان كه در عمدهء آيات مربوط به حوادث و وقايع عصر رسالت و تفصيلات آنها ملاحظه مىكنيم ؛ همچنين ، برخى از آداب و رسوم و قرار دادهاى اجتماعى آن زمان ، گذشته از عنصر زبان و اسلوبهاى بيان آن روزگاران ، كه در قرآن مشاهده مىشود . قرآن كريم به ساكنان جزيرة العرب عنايتى ويژه دارد ، و از سرزمين آنان تعبير به أُمَّ الْقُرى وَ مَنْ حَوْلَها مىنمايد . چرا كه مىخواهد از آن جماعت يك پايگاه صدور انقلاب بنا نمايد ، و آنجا را مبدأ سير و حركت و گسترش رسالت خويش قرار دهد . اين عنايت ويژه ، بر پايهء امتيازات مردم عربستان نسبت به ديگر آحاد و اقوام بشر نيست ؛ بلكه تنها بر پايهء تحقّق بخشيدن هدف كمّى و مرحلهاى رسالت اسلام است ، و مبتنى بر اين كه آنان جماعتى از نوع بشرند كه رسالت [ نبوى ] در مرز و بوم آنان ظهور كرده ، و منطقهء زيست آنان ، ميدان فعاليت و